Informele bestuursstructuur

ECLI:NL:RBLIM:2018:4923

Hoewel weinig ondernemingen alle formele kanten van de bedrijfsvoering helemaal op orde hebben, maakte deze vennootschap het wel heel bont. Het toont aan dat het niet of slecht vastleggen van afspraken en besluiten, het niet volgen van de juiste wijze van besluitvorming, en in het algemeen een ‘informele’ bestuursstructuur tot kostbare situaties leidt. Toch lijkt er door de vennootschap ruim €100.000 te zijn besteed aan deze rechtszaak, die niet heeft gebracht wat ze ervan had verwacht.

Gedaagde is feitelijk bestuurder van een vennootschap, maar is nooit formeel als zodanig benoemd. Zelfs bij de notaris als bestuurder optreden en in het handelsregister als bestuurder staan ingeschreven is in dit geval onvoldoende om te onderbouwen dat gedaagde bestuurder is, als een benoemingsbesluit ontbreekt.

Hoewel de gedaagde een verlieslijdende onderneming reorganiseert tot een winstgevende, ontstaat er een conflict tussen de betrokkenen.

De informele bestuursstructuur, leidt ertoe dat veel handelen aan de vennootschap zelf wordt toegerekend. Van veel opgevoerde posten is niet gebleken dat dit onzakelijke kosten waren. Ook de partijen die zwart of in natura zijn betaald, lijken werkzaamheden voor de vennootschap te hebben verricht.

Enerzijds blijkt weer dat de formele procedures van grotere waarde zijn dan veel ondernemers zich realiseren. Anderzijds blijkt ook dat het verhalen van onzakelijke kosten op een (oud) bestuurder niet slechts kan worden onderbouwd met de stelling dat de kosten niet zakelijk waren.

Achtergrond

  • Gedaagde is op basis van een arbeidsovereenkomst in dienst bij de vennootschap. Daar vervult hij als enige de rol van algemeen bestuurder, hoewel moet worden vastgesteld dat hij niet als zodanig door de AVA is benoemd.
  • Twee (rechts)personen hielden samen 80% van de aandelen in de vennootschap.
  • Gedaagde hield 20% van de aandelen in de vennootschap, maar deze zijn middels een vaststellingsovereenkomst aan de twee eerdergenoemde personen overgedragen.
  • De vennootschap vordert een verklaring voor recht dat gedaagde de rol van bestuurder van vennootschap kennelijk onbehoorlijk heeft bestuurd, hem een ernstig verwijt is te maken en dat hij aansprakelijk is voor de ontstane schade.
  • De schade van bijna een miljoen euro, bestaat uit vermeende onzakelijke kosten, proceskosten en een schikking met de fiscus.

Overweging rechtbank

  • Hoewel gedaagde de rol van algemeen bestuurder heeft vervuld, is niet gebleken van een concreet benoemingsbesluit van de AVA waarin gedaagde als statutair bestuurder is benoemd. Dat gedaagde bij de notaris als zelfstandig bevoegd bestuurder optrad en als zodanig in het handelsregister stond ingeschreven, doet daar niet aan af.
  • Maandelijks vergaderde gedaagde met de aandeelhouders, hoewel er formeel geen sprake was van een AVA.
  • Zowel het bestuur als de AVA functioneerde niet of nauwelijks en was niet in overeenstemming met de wet en statuten.
  • Met instemming van de (overgrote meerderheid van de) aandeelhouders was er sprake van een informele bestuursstructuur, waarbij gedaagde optrad als dagelijks bestuur en de aandeelhoudersbijeenkomsten functioneerden als algemeen bestuur.
  • De informele bedrijfsstructuur werkt. Van verlieslatend naar winstgevend, dankzij de reorganisatie van gedaagde.
  • Deze informele bedrijfscultuur brengt ook met zich mee dat diverse gedragingen niet aan de gedaagde, maar de vennootschap zelf moeten worden toegerekend.
  • Een groot deel van het conflict speelt zich af tussen de aandeelhouders en staat los van de vennootschap zelf.

Schade

  • Van de schadevergoeding van bijna een miljoen euro, blijft uiteindelijk nog geen €10.000 over. Veel kosten, hoe dubieus ook, worden als zakelijk bestempeld. Ook de betalingsconstructie aan gedaagde valt daaronder. Dat deze fiscaal onaanvaardbaar was en tot hoge boetes en naheffingen heeft geleid, maakt dat niet anders.
  • De schade die gedaagde dient te vergoeden, bestaat grotendeels uit posten die hij heeft erkend, of niet heeft betwist.
  • Bij veel posten is de vennootschap niet in staat gebleken aan haar stelplicht en bewijslast te voldoen.

Een hoop leed dat kan worden voorkomen met een goede aandeelhoudersovereenkomst, managementovereenkomst en juiste (formele) besluitvorming.

Onrechtmatige turboliquidatie, DGA aansprakelijk: er waren nog baten.

Onrechtmatige turboliquidatie, DGA aansprakelijk: er waren nog baten.

Gerechtshof Den Haag, 28-08-2018: ECLI:NL:GHDHA:2018:2054

Als een vennootschap wordt ontbonden, moet het vermogen van de vennootschap worden vereffend. Alle schuldeisers moeten worden betaald en het restant komt in het algemeen de aandeelhouders toe.

Indien er onvoldoende vermogen is om alle crediteuren te betalen, zal de vereffenaar faillissement moeten aanvragen of alle crediteuren moeten instemmen met vereffening buiten faillissement.

Een belangrijke uitzondering hierop, is de ontbinding zonder vereffening: de zogenaamde turboliquidatie. Indien een rechtspersoon ten tijde van de ontbinding geen baten meer heeft, dan houdt hij onmiddellijk op te bestaan. Deze turboliquidatie wordt wint in populariteit.

In het onderhavige geval had een DGA zijn vennootschap ontbonden middels een turboliquidatie, terwijl hij nog een schuld aan zijn B.V. had van ruim €400.000. De onbetaald gelaten crediteur heeft de DGA aansprakelijk gesteld.

Het Gerechtshof Den Haag oordeelde op 28-08-2018 dat de turboliquidatie leidde tot aansprakelijkheid van de bestuurder. Er was ten tijde van de ontbinding nog een vordering van de vennootschap op de DGA van ruim €400.000. Als het vermogen op correcte wijze was vereffend, dan had de vordering van de schuldeiser kunnen worden voldaan. Door na te laten, lijdt de schuldeiser schade. De DGA is gehouden deze schade te vergoeden.

Deze aansprakelijkheidsvordering wijkt af van het heropenen van de vereffening als van een (nagekomen) bate blijkt en lijkt daarmee een snellere en eenvoudigere methode.

Als bestuurder is het dus belangrijk dat een rechtspersoon alleen wordt ontbonden middels een turboliquidatie als er echt geen baten meer (bekend) zijn.

Ook als schuldeiser is het goed om te realiseren dat een ontbinding van de debiteur niet automatisch betekent dat de vordering moet worden afgeschreven.

Hello Utrecht

Na ruim 4 jaar in Baarn te hebben gewerkt, heb ik besloten dat ik in Utrecht wil werken. Werken in de stad waar je woont, waar je leeft en waar je graag bent is een grote wens.

Daarom heb ik besloten om in Utrecht te starten. In Utrecht op dezelfde wijze mijn cliënten te bedienen zoals ik dat jaren in Baarn heb gedaan!